Medea's travel - the true story of Mea and Andras in Amsterdam

True story Mea&Andras-11

Mea

Mea hebben we met de Mobiele PicknickTafel ontmoet op de Nieuwmarkt op 31 mei 2009. We hebben haar al een aantal weken voorbij zien komen, maar tot dan toe is het niet gelukt haar aan tafel te krijgen. Mea is transsexueel en komt uit Litouwen. We bespreken met haar de situatie van homosexuelen en transsexuelen in Litouwen. Die is niet best (in Litouwen is nu een wet in voorbereiding die in het onderwijs praten over kwesties als homosexualiteit en transsexualiteit verbied: dat is slecht voor de kinderen), ze is gevlucht en zwerft inmiddels al 4 jaar rond door Europa, ze kan nergens een nieuw bestaan opbouwen. Nu probeert ze Amsterdam.
Mea is, toen ze nog man was, universitair opgeleid in de Russische literatuur, journalistiek en grafische vormgeving en heeft lange tijd in Moskou en Litouwen gewerkt bij kranten en tijdschriften. Als vrouw heeft ze geprobeerd op te komen voor de rechten van mensen zoals zij, anders dan anderen. Dat wordt niet gewaardeerd in haar land. Daarom is ze gevlucht. Eerst naar Duitsland, toen Frankrijk, Spanje en Belgie. Ze probeert asiel aan te vragen en een nieuw bestaan op te bouwen. Litouwen is echter lid van de Europese Unie en is daarmee een veilig land en ze kan dus geen asiel meer aanvragen. Ze wordt gezien als al die andere mensen uit de ‘Nieuwe Lidstaten’. Je bent hier in het Westen met vakantie of je hebt hier werk en een woning, iets anders is er niet.
Eerst heeft ze nog wat geld op haar rekening, later is ze gaan werken als prostitue en schoonmaakster. Dat kost haar steeds veel moeite, een baantje te krijgen, haar verschijning maakt dat ze vaak geweigerd wordt. Ze wordt er gek van.
Amsterdam is haar laatste poging om een nieuw bestaan op te bouwen. Ze heeft geluk, ze ontmoet al snel Wendel, een maatschappelijk werkster van P&G (Prostitutie&Gezondheidscentrum, onderdeel van HVO-Querido en de GGD) die veel voor haar kan doen. Wendel regelt onder andere een “full staf of documents” zoals Mea dat altijd zegt. Verblijfsvergunning, zorgverzekering, bankaccount, een eigen bedrijf met KvK-inschrijving (‘Hekate: werkster in de prostitutie’), Nederlandse lessen en afspraken bij de Genderkliniek van de VU. Een onderkomen en werk lukt echter niet. Wel tijdelijk onderdak bij het leger des Heils en af en toe een dagje in een andere daklozen-opvang. En opvang bij ‘Stichting Op de Rots’, dat is een verhaal apart en wordt later door Mea zelf beschreven. Verder slaapt Mea op straat en in een tentje, waar ze een aantal keer slachtoffer is van bedreigingen en vandalisme. Mea wordt er gek van. Het lukt steeds niet ergens echt voet aan de grond te krijgen. Ze gaat weer twijfelen aan het leven. “Wil ik dit, kan ik dit nog volhouden? Het zwarte gat in mijn lichaam wordt groter en groter.” Ze besluit dat het genoeg is en wil een einde aan haar leven maken. Ze drinkt zich moed in en gaat naar Sloterdijk… Het lukt niet, ze laat haar telefoon aan staan en ze komt terug. P&G gaat weer voor haar aan de slag. Ondertussen woont ze als gast bij ons en we maken een plan. “Mea, je bent een schrijver, gebruik je talenten. Ga schrijven over alles wat je hebt meegemaakt.” Verder geven we haar een digitale camera en vragen haar alles in haar omgeving vast te leggen, wat fascineert haar, wie komt ze tegen, wat komt ze tegen, waar is ze, wat ze denkt. Om te beginnen bij de OBA, de Openbare Bibliotheek Amsterdam aan het Oosterdok. Dat is haar kantoor. En het kantoor van vele andere daklozen. Ook dat van Andras.

Verhalen van Mea zijn te lezen op deze website.

Tekst: Noud Verhave met dank aan Diane Elshout en Simon Rowe